Bảo tàng An Giang giới thiệu một thế kỷ gốm Nam Bộ qua hơn 100 hiện vật

Bảo tàng An Giang giới thiệu một thế kỷ gốm Nam Bộ qua hơn 100 hiện vật

Bảo tàng tỉnh An Giang đang giới thiệu hơn 100 hiện vật gốm Nam Bộ trong trưng bày chuyên đề kéo dài đến ngày 31/8/2026. Chương trình “Sắc gốm Nam Bộ: Tích truyện, tín ngưỡng và đời sống” khai mạc ngày 17/7 tại cơ sở 2 của bảo tàng ở phường Long Xuyên. Bảo tàng phối hợp Hội Cổ vật tỉnh An Giang tổ chức, tạo thêm một điểm dừng văn hóa cho khách khám phá vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Hiện vật thuộc sở hữu của 52 nhà sưu tập tại An Giang và nhiều địa phương khác. Bộ trưng bày có bình, lu lớn, đĩa, bộ trà, tượng nhỏ, tượng thờ và tranh gốm, niên đại từ cuối thế kỷ XIX đến nửa sau thế kỷ XX. Nội dung không chỉ xem gốm như đồ trang trí mà kết nối đất, men và kỹ thuật nung với đời sống gia đình, tín ngưỡng, tích truyện dân gian và quan niệm thẩm mỹ của cư dân Nam Bộ qua nhiều giai đoạn.

Ba dòng gốm quan trọng tạo khung lịch sử chính. Gốm Cây Mai hình thành ở Chợ Lớn cuối thế kỷ XIX, nổi bật với sản phẩm màu xanh cobalt dùng trong tín ngưỡng như lư hương, bình và đèn. Họa tiết khai thác tích truyện Việt Nam, Trung Hoa, linh vật và hình tượng tôn giáo, cho thấy đồ gốm vừa có chức năng thực tế vừa giữ vai trò tinh thần trong không gian đô thị phương Nam đang phát triển.

Gốm Lái Thiêu được biết đến với đồ men xanh trắng và vật dụng thường ngày như bộ trà, đồ ăn và bình hoa. Chim, cá, cây cỏ, hoa lá và phong cảnh Nam Bộ là những chủ đề trang trí quen thuộc. Gốm Biên Hòa tạo bản sắc khác với màu men xanh lục nổi tiếng. Kỹ thuật thường được gọi là vert de Bien Hoa, sử dụng men tro và hợp kim đồng, xuất hiện từ thập niên 1920 trên bình hoa, chân đèn và ngói trang trí.

Giá trị với người xem nằm ở việc so sánh chất liệu và phong cách ngay trong một không gian. Hãy chú ý màu sắc, độ dày của men, hình dáng tay cầm, nét vẽ thủ công và sự cân bằng giữa hình ảnh tín ngưỡng với công năng gia đình. Kiến thức tại bảo tàng cũng giúp chuyến thăm đình, chùa, nhà cổ hay làng nghề sau đó có chiều sâu hơn vì nhiều kiểu dáng tương tự vẫn xuất hiện trong bối cảnh văn hóa gốc.

Trưng bày diễn ra tại cơ sở 2 của Bảo tàng tỉnh An Giang ở phường Long Xuyên, không phải cơ sở khác tại Rạch Giá. Đây là chi tiết quan trọng khi tìm bản đồ hoặc đặt phương tiện. Các thông báo được kiểm tra ngày 22/7 chưa cung cấp đầy đủ địa chỉ đường, giờ mở cửa từng ngày, điều kiện vé vào cửa hay thuyết minh ngoại ngữ. Du khách nên xác nhận trực tiếp với bảo tàng trước khi đi riêng một chuyến.

Quy tắc bảo tàng giúp bảo vệ hiện vật đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Không chạm vào gốm hay tủ kính, tránh dùng đèn flash, giữ túi xách xa bệ trưng bày và làm theo hướng dẫn về khu vực hạn chế chụp ảnh. Trẻ em cần đi gần người lớn. Nếu muốn ghi nhớ tên nhà sưu tập, lò gốm hoặc niên đại cụ thể, hãy chụp nhãn khi được phép hoặc ghi chú thay vì chỉ dựa vào trí nhớ.

Triển lãm dự kiến mở đến thứ Hai, ngày 31/8, nên du khách còn nhiều tuần để đưa vào lịch trình Long Xuyên. Có thể kết hợp với ẩm thực địa phương, đi bộ ven sông hoặc điểm văn hóa khác, nhưng cần tính thời gian theo đúng cơ sở bảo tàng. Cách an toàn nhất là xác nhận giờ và điều kiện vào cửa trong ngày, đến đủ sớm để xem chậm rãi và xem ngày kết thúc là mốc cuối theo kế hoạch, không mặc định chương trình sẽ gia hạn.